Đồng Yên tăng giá: Kinh tế Nhật Bản đối mặt với nhiều “cơn gió ngược”

Đồng Yên đang tăng lên mức cao nhất trong 10 tháng qua so với đồng USD. Điều này khiến chính phủ Nhật thực sự lo ngại bởi nó sẽ tác động không nhỏ tới hoạt động xuất khẩu.

Trong năm 2019, kinh tế Nhật Bản sẽ phải đối mặt với nhiều “cơn gió ngược” khi nhu cầu xuất khẩu chậm lại, đồng Yên tăng giá.

Nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới này đang vận hành tốt. “Xứ sở Mặt trời mọc” có thể đã có một giai đoạn tăng trưởng dài nhất trong thời kỳ hậu chiến với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) dự kiến sẽ tiếp tục tăng sau một thời gian tạm lắng do tác động bởi một loạt thảm họa tự nhiên xảy ra từ tháng 7-9/2018.

Theo đó, thị trường việc làm ở Nhật đang phát triển mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ, với tỷ lệ thất nghiệp gần mức 2,5%, thấp nhất kể từ đầu những năm 1990.

Song đà tăng này có thể giảm do việc tăng thuế tiêu thụ từ ngày 1/10 từ 8% lên 10%. Việc tăng thuế giá trị gia tăng trước đó cũng đã khiến chi tiêu của các hộ gia đình tại Nhật giảm mạnh, từ đó khiến cho hoạt động kinh tế cũng trở nên khó khăn.

Lần đầu tiên thuế tiêu thụ ở Nhật được đưa ra vào năm 1989 với tỷ lệ 3% và được nâng lên 5% vào năm 1997. Động thái này từng dẫn đến Đảng Dân chủ tự do cầm quyền phải chịu thất bại cay đắng trong cuộc tổng tuyển cử vào năm sau.

Đây cũng là yếu tố được cho là đã góp phần khiến kinh tế Nhật Bản rơi vào tình trạng giảm phát suốt trong 15 năm.

Trở lại quyền lực năm 2012 với các chính sách kinh tế được vạch ra nhằm đưa đất nước thoát khỏi tình trạng suy thoái, Thủ tướng Shinzo Abe đã tăng thuế lên 8% vào năm 2014 để giúp hỗ trợ cho chi phí ngày càng tăng trong việc cung cấp an sinh xã hội cho dân số ngày càng lão hóa.

Trước động thái này người dân Nhật cũng siết chặt hầu bao hơn khi mua sắm đồng thời khiến lạm phát giảm xuống 0%. GDP lần đầu tiên giảm kể từ tài khóa 2009, thời điểm Nhật vẫn quay cuồng với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Trong khi đó, xuất khẩu của Nhật Bản lại giảm do nhu cầu giảm đối với các linh kiện sử dụng trong điện thoại thông minh như chất bán dẫn và màn hình tinh thể lỏng, thậm chí có thể giảm hơn nữa do đồng yên tăng mạnh, khiến các sản phẩm của Nhật Bản giảm cạnh tranh ở nước ngoài.

Chi tiêu kinh doanh dù vẫn mạnh nhờ lợi nhuận doanh nghiệp cao kỷ lục và sự bùng nổ các hoạt động xây dựng trước Đại hội thể thao Olympic Tokyo 2020.

Tuy nhiên, giới kinh doanh lại có niềm tin suy yếu do sự bất ổn liên quan đến căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, nhân tố khiến Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) hạ mức dự báo tăng trưởng toàn cầu hồi tháng 10/2018.

Theo các nhà phân tích, những rủi ro tiềm ẩn như vậy đồng nghĩa với việc Ngân hàng trung ương Nhật (BOJ) khó có thể áp dụng các biện pháp nới lỏng tiền tệ.